![\"zeby\"](\"https:\/\/vivadental.pl\/galeria\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/shutterstock_119859718-300x200.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u015awiatowa Organizacja Zdrowia \/WHO\/ definiuje pr\u00f3chnic\u0119 jako proces patologiczny, kt\u00f3ry prowadzi do odwapnienia i proteolitycznego rozpadu twardych tkanek z\u0119b\u00f3w. Jest to najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105ca choroba cywilizacyjna, a zarazem najbardziej rozpowszechniona choroba narz\u0105du \u017cucia dotykaj\u0105ca ludzi w ka\u017cdym wieku i w ka\u017cdym zak\u0105tku naszego globu. To nie tylko polska przypad\u0142o\u015b\u0107, bo r\u00f3wnie g\u0142\u0119bokie defekty uz\u0119bienia posiadaj\u0105 cho\u0107by Niemcy, Rosjanie, Anglicy czy Norwegowie, kt\u00f3rzy odwiedzaj\u0105 Klinik\u0119 Vivadental. Wyj\u0105tek stanowi Szwecja, gdzie pr\u00f3chnica to problem marginalny. Dobre warto na\u015bladowa\u0107.\u00a0 Pr\u00f3chnica ma wieloczynnikowe pod\u0142o\u017ce \/obecno\u015b\u0107 w jamie ustnej w\u0119glowodan\u00f3w i drobnoustroj\u00f3w kwasotw\u00f3rczych zdolnych do ich fermentacji, indywidualna podatno\u015b\u0107 tkanek z\u0119b\u00f3w do odwapniania oraz czas i cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 dzia\u0142ania czynnik\u00f3w patogennych\/ przewlek\u0142y stan oraz r\u00f3\u017cnorakie konsekwencje.<\/p>\n
<\/p>\n
Pr\u00f3chnica z\u0119b\u00f3w to problem spo\u0142eczny, kt\u00f3ry dotyka ca\u0142e polskie spo\u0142ecze\u0144stwo. W\u0142a\u015bciwie od zawsze. Jest on dziedziczony z pokolenia na pokolenie, a zmiany w tej materii mo\u017ce dokona\u0107 przede wszystkim zorganizowane dzia\u0142anie w \u015bwiadomo\u015bci Polak\u00f3w, dzia\u0142anie zdolne przeci\u0105\u0107 to niechlubne i niechciane przez nikogo dziedzictwo, dzia\u0142anie jakie podejmuje Klinika Vivadental\u00a0w ramach projektu tworzonego dla Wojew\u00f3dztwa Pomorskiego.<\/p>\n
W Polsce, wed\u0142ug GUS, na pr\u00f3chnic\u0119 cierpi po\u0142owa dzieci w wielu przedszkolnym, w wieku 18 lat jest to ju\u017c 91,5%, a w wieku doros\u0142ym 95% spo\u0142ecze\u0144stwa. Dane Naczelnej Rady Lekarskiej m\u00f3wi\u0105, \u017ce pr\u00f3chnic\u0119 ma ponad 90% 7-latk\u00f3w i blisko 100% 40-latk\u00f3w.<\/p>\n
U statystycznego 12-latka pr\u00f3chnica wyst\u0119puje w 3,5 z\u0119bach sta\u0142ych, a 40% 18-latk\u00f3w ma ju\u017c braki w uz\u0119bieniu z powodu powik\u0142a\u0144 pr\u00f3chnicy i konieczno\u015bci usuni\u0119cia, najcz\u0119\u015bciej pierwszych z\u0119b\u00f3w trzonowych. Ponad 50% dzieci w wieku 3 lat ma z\u0119by z ubytkami pr\u00f3chnicowymi. \u015arednio u trzylatka obj\u0119te s\u0105 nimi trzy z\u0119by. Ponad 60% matek dzieci w tym wieku nie by\u0142o z nimi u stomatologa. Tylko 17% rodzic\u00f3w dzieci w wieku 7 lat regularnie interesuje si\u0119 ich myciem z\u0119b\u00f3w (i oko\u0142o 35% ? w przypadku pi\u0119ciolatk\u00f3w).<\/p>\n
A\u017c 66% nie podaje dziecku preparat\u00f3w fluoru (75% ? pi\u0119ciolatkom). I a\u017c 9% dzieci, kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142y 7. rok \u017cycia, nigdy nie by\u0142o u dentysty. U pi\u0119ciolatk\u00f3w stwierdza si\u0119 oko\u0142o pi\u0119ciu z\u0119b\u00f3w z nieleczonymi ubytkami pr\u00f3chnicowymi, a odsetek dzieci pi\u0119cioletnich bez pr\u00f3chnicy nie przekracza 20%. Odsetek dzieci w wieku 12 lat z co najmniej jednym z\u0119bem sta\u0142ym usuni\u0119tym z powodu pr\u00f3chnicy wynosi 4%, a u m\u0142odzie\u017cy w wieku 18 lat ? a\u017c 15%. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pi\u0119tnastolatk\u00f3w nie ma ju\u017c jednego lub kilku z\u0119b\u00f3w. Jest to skutek utrzymuj\u0105cej si\u0119 od wielu pokole\u0144\u00a0epidemii pr\u00f3chnicy, kt\u00f3rej pa\u0144stwowy system leczenia stomatologicznego nie jest w stanie zahamowa\u0107, liczba za\u015b programy profilaktyczne to fikcja.<\/p>\n
Wed\u0142ug Ministerstwa Zdrowia w latach 2010-2012 zanotowano spadek pr\u00f3chnicy. Ale nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o spadku, kt\u00f3rego warto\u015b\u0107 nie przekracza b\u0142\u0119du statystycznego. Nadal\u00a0polskie 12-latki maj\u0105 \u015brednio 3,5 z\u0119b\u00f3w dotkni\u0119tych pr\u00f3chnic\u0105, a w Danii liczba ta wynosi 0,6; w Niemczech i Norwegii ? 1,7; w Rumunii, Czechach i na Bia\u0142orusi ? ok. 2,1; na W\u0119grzech ? 2,4; Bu\u0142garii ? 3,1. Gorzej jest tylko na Litwie, w S\u0142owacji i na\u00a0Chorwacji.<\/p>\n
Ciekawe s\u0105 inne dane – statystyczny Polak zu\u017cywa jedn\u0105 tubk\u0119 pasty na rok, a szacuje si\u0119, \u017ce 800 tys. Polak\u00f3w w og\u00f3le nie ma szczotki do z\u0119b\u00f3w. Wiele rodzin ma tylko jedn\u0105 szczoteczk\u0119. Zaledwie po\u0142owa populacji myje z\u0119by rano i wieczorem. Czy mo\u017ce dziwi\u0107, \u017ce…<\/p>\n
… pr\u00f3chnica u doros\u0142ych stanowi problem a\u017c 95% populacji. Po 60 roku \u017cycia wszystkie z\u0119by posiada niewielki odsetek Polak\u00f3w. Dane wskazuj\u0105, i\u017c ponad 40% emeryt\u00f3w ma ca\u0142kowite bezz\u0119bnie. Staro\u015b\u0107 to zazwyczaj ca\u0142kowite bezz\u0119bie. Przyzwyczaili\u015bmy si\u0119 ju\u017c do tego, \u017ce starsi ludzie s\u0105 szczerbaci. W rzeczywisto\u015bci wszystkie osoby nie posiadaj\u0105ce z\u0119b\u00f3w, cho\u0107by nawet i jednego, to inwalidzi. Wszak pozbawieni s\u0105 narz\u0105du \u017cucia, tak jak w przypadku innych niepe\u0142nosprawno\u015bci, o inwalidztwie decyduje utrata narz\u0105du ruchu, s\u0142uchu, czy dotyku. Nie ma wiec w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce m\u00f3wi\u0105c o skutkach pr\u00f3chnicy zwi\u0105zanymi z utrat\u0105 z\u0119b\u00f3w, musimy mie\u0107 w \u015bwiadomo\u015bci inwalidztwo. Zatem Polska to kraj inwalid\u00f3w. Studenci ze Szwecji przyje\u017cd\u017caj\u0105 do Polski, aby zobaczy\u0107 jak wygl\u0105da pr\u00f3chnica. Tam choruje na ni\u0105 zaledwie 3 %\u00a0dzieci.<\/p>\n
Polska chocia\u017c jest w \u015bwiatowym ogonku, to nie daleko jej do danych og\u00f3lno\u015bwiatowych. Wed\u0142ug danych WHO na ca\u0142ym \u015bwiecie od 60 do 90% dzieci w wieku szkolnym oraz blisko 100% doros\u0142ych ma ubytki w z\u0119bach. Ci\u0119\u017ckie choroby przyz\u0119bia (dzi\u0105se\u0142), mog\u0105ce doprowadzi\u0107 do utarty z\u0119b\u00f3w, wyst\u0119puj\u0105 u 15?20% populacji w wieku 35?44 lata. Na \u015bwiecie oko\u0142o 30% os\u00f3b w wieku 65?74 lata nie ma swoich naturalnych z\u0119b\u00f3w. Nie zmienia to faktu, i\u017c sytuacja w Polsce jest katastrofalna.<\/p>\n
Pr\u00f3chnica u dzieci, zale\u017cnie od stopnia zaawansowania i wyst\u0119powania dysfunkcji z ni\u0105 zwi\u0105zanych wynikaj\u0105cych z estetyki, brak\u00f3w w uz\u0119bieniu, czy niemi\u0142ego zapachu z ust, powoduje os\u0142abienie poczucia w\u0142asnej warto\u015bci, nisk\u0105 samoocen\u0119, obni\u017cenie psychofizycznej jako\u015bci \u017cycia, ograniczenie aktywno\u015bci fizycznej, a w konsekwencji tak\u017ce oty\u0142o\u015b\u0107 oraz wykluczenie, a co za tym idzie tak\u017ce gorsze wyniki w nauce, co mo\u017ce mie\u0107 konsekwencje dla ca\u0142ego \u017cycia w wieku doros\u0142ym. Dochodz\u0105 r\u00f3wnie\u017c takie czynniki jak b\u00f3l i strach, kt\u00f3re doprowadzaj\u0105 do dentofobii i nawarstwiania si\u0119 problem\u00f3w zwi\u0105zanych z uz\u0119bieniem.\u00a0 Od zdrowych z\u0119b\u00f3w naprawd\u0119 wiele zale\u017cy.<\/p>\n
Z\u0142y stan z\u0119b\u00f3w, negatywnie wp\u0142ywa na ca\u0142y organizm cz\u0142owieka. Zgorzele i zapalenia tkanek mog\u0105 staj\u0105 si\u0119 najcz\u0119\u015bciej \u017ar\u00f3d\u0142em zaka\u017cenia dla ca\u0142ego organizmu i mog\u0105 spowodowa\u0107 wiele gro\u017anych schorze\u0144, w tym w szczeg\u00f3lno\u015bci chorob\u0119 reumatyczn\u0105, zapalenie wsierdzia i mi\u0119\u015bnia sercowego, k\u0142\u0119buszkowe zapalenie nerek, zapalenie t\u0119cz\u00f3wki oka, \u017cy\u0142 oraz wiele innych chor\u00f3b, w tym wrzodziej\u0105co-martwicze zapalenia jamy ustnej, czy nowotwory z\u0119bopochodne.<\/p>\n
Najskuteczniejszym sposobem zwalczania pr\u00f3chnicy jest profilaktyka: bierna zbiorowa ? polegaj\u0105ca na dodawaniu do wody zwi\u0105zk\u00f3w fluoru, czynna zbiorowa ? przeprowadzana w miejscu edukacji od \u017c\u0142obka do szko\u0142y; czynna indywidualna ? koncentruj\u0105ca dzia\u0142ania przeprowadzane przez dziecko przy wsp\u00f3\u0142udziale rodzic\u00f3w, lekarza dentysty, lekarza pediatry, piel\u0119gniarki, higienistki szkolne. Profilaktyka powinna by\u0107 prowadzona ju\u017c od samego urodzenia, poniewa\u017c pr\u00f3chnica z\u0119b\u00f3w mlecznych pojawia si\u0119 ju\u017c w pierwszym\u00a0 roku \u017cycia, a w wieku 7 lat si\u0119ga nawet 100%. Najwi\u0119kszy przyrost pr\u00f3chnicy przypada na okres mi\u0119dzy 2 a 4 rokiem \u017cycia. Wiek przedszkolny jest szczeg\u00f3lnie istotny, bo w tym czasie wyrzynaj\u0105 si\u0119 pierwsze z\u0119by sta\u0142e, o czym wiele os\u00f3b nie maj\u0105c o tym \u017cadnego poj\u0119cia, nie podejmuje wobec dzieci \u017cadnej profilaktyki, bo w powszechnej opinii o z\u0119by mleczne nie trzeba dba\u0107. Tymczasem w\u0142a\u015bnie z\u0119by mleczne ze wzgl\u0119du na znaczn\u0105 liczb\u0119 g\u0142\u0119bokich bruzd i szczelin na powierzchniach z\u0119b\u00f3w trzonowych oraz z uwagi na s\u0142absz\u0105 mineralizacj\u0119, s\u0105 bardziej nara\u017cone na dzia\u0142anie bakterii pr\u00f3chnicowych.<\/p>\n
Dr n.med. Violetta Szycik<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pr\u00f3chnica \u015awiatowa Organizacja Zdrowia \/WHO\/ definiuje pr\u00f3chnic\u0119 jako proces patologiczny, kt\u00f3ry prowadzi do odwapnienia i proteolitycznego rozpadu twardych tkanek z\u0119b\u00f3w. Jest to najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105ca choroba cywilizacyjna, a zarazem najbardziej rozpowszechniona choroba narz\u0105du \u017cucia dotykaj\u0105ca ludzi w ka\u017cdym wieku i w ka\u017cdym zak\u0105tku naszego globu. To nie tylko polska przypad\u0142o\u015b\u0107, bo r\u00f3wnie g\u0142\u0119bokie defekty uz\u0119bienia posiadaj\u0105 … <\/p>\n